Türkiye Sıfır Atık Çalıştaylarının İkincisi SAU Ev Sahipliğinde Gerçekleştirildi
Sakarya Üniversitesi (SAU) ev sahipliğinde düzenlenen Türkiye Sıfır Atık Çalıştayları’nın ikincisinde, israf ve atık yönetimi konuları 14 tematik masa kapsamında ele alındı.
Sıfır Atık Hareketi Kurucusu ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin vizyonu ve himayeleri doğrultusunda, Sıfır Atık Vakfı tarafından Türkiye genelinde 81 ilde hayata geçirilmesi planlanan Türkiye Sıfır Atık Çalıştayları serisi, Sakarya Valiliği himayelerinde ve Sakarya Üniversitesi ev sahipliğinde başladı.
“Yerelden Ulusala İsraf ve Atık” temasıyla gerçekleştirilen çalıştay; Sakarya Valiliği, Sakarya Büyükşehir Belediyesi, Sakarya Üniversitesi, Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Sakarya Tarım ve Orman İl Müdürlüğü ile Sakarya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü iş birliğinde düzenlendi.
Çalıştayda sıfır atık yaklaşımı; çevresel, ekonomik ve toplumsal boyutlarıyla değerlendirilirken, Sakarya ölçeğinde uygulanabilir politika ve eylem önerileri katılımcıların görüşleri doğrultusunda ele alındı.
Sıfır atıkta bütüncül yaklaşım çağrısı
Programın açılış bölümünde konuşan Sakarya Vali Yardımcısı Selda Dural, sıfır atık yaklaşımının yalnızca atıkların bertaraf edilmesine yönelik bir uygulama olarak görülmemesi gerektiğini vurguladı. Dural, sıfır atık yaklaşımının atığın kaynağında azaltılmasını esas alan geniş kapsamlı bir israf önleme anlayışı sunduğunu ifade etti. Sanayi Devrimi ile birlikte üretim ve tüketim alışkanlıklarında yaşanan dönüşümün çevresel sorunları derinleştirdiğine dikkat çeken Dural, sürdürülebilir kalkınma ve rasyonel tüketim anlayışının günümüzde zorunlu hale geldiğini belirtti.
Çevre sorunlarının yalnızca devlet eliyle çözülebilecek bir alan olmaktan çıktığını dile getiren Dural, bireylerden kurumlara kadar tüm paydaşların sürece aktif şekilde dahil olmasının önemine işaret etti. Çalıştay sonucunda ortaya çıkacak nihai metnin Sakarya’daki kamu kurumları ve yerel yönetimler için yol gösterici olacağını ifade eden Dural, sonuç belgesinin kamuoyuyla paylaşılacağını kaydetti.
İsrafın önlenmesinde belediyelerin sorumluluğu
Sakarya Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Dr. İlhan Yılmaz ise sıfır atık yaklaşımının bir çevre politikasının ötesinde, toplumsal sorumluluk ve medeniyet anlayışıyla ele alınması gereken bir başlık olduğunu belirtti. İsrafın yalnızca çöpe atılan maddelerle sınırlı olmadığını, emeğin, zamanın ve kaynakların hoyratça tüketilmesini de kapsadığını ifade eden Yılmaz, büyükşehir belediyesi olarak atık yönetimi, geri dönüşüm altyapıları ve bilinçlendirme faaliyetleri başta olmak üzere çok yönlü çalışmalar yürüttüklerini aktardı. Yılmaz, yerelde güçlenmeyen çevre politikalarının ulusal ölçekte kalıcı sonuçlar üretmesinin mümkün olmadığını belirterek, çalıştayların ortak akıl ve iş birliği zeminini güçlendirdiğini söyledi.
Sıfır atık sürecinde üniversitelerin koordinasyon rolü
Ev sahibi Sakarya Üniversitesi adına konuşan Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Özer Köseoğlu, Türkiye Sıfır Atık Çalıştayları serisinin ikinci durağının Sakarya olmasından duydukları memnuniyeti dile getirdi. Sıfır atık hareketinin yerelde sahiplenilmesi ve somut, ölçülebilir hedeflere dönüştürülmesinin önemine dikkat çeken Prof. Dr. Köseoğlu, çalıştay boyunca kamu, üniversite, özel sektör ve sivil toplum temsilcilerinin Sakarya özelinde yapılması gerekenleri birlikte değerlendireceğini ifade etti. Gün boyu gerçekleştirilen masa çalışmalarında ortaya çıkacak önerilerin izlenebilir ve uygulanabilir eylem planlarına dönüştürülmesinin hedeflendiğini belirten Köseoğlu, Sakarya Üniversitesi olarak sürecin takipçisi olacaklarını kaydetti.
Atık sorununa çok boyutlu yaklaşım
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Oğuz Türkay ise atık sorununun yalnızca çevresel değil; ekonomik, sosyal ve yönetsel boyutlarıyla ele alınması gereken küresel bir mesele haline geldiğini ifade etti. Sıfır atık yaklaşımında önceliğin atığın kaynağında azaltılması olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Türkay, hiç üretilmeyen atığın çevre açısından en düşük maliyetli çözüm olduğunu belirtti. Üniversite olarak sıfır atık ve çevresel sürdürülebilirlik konularında kurumsal sorumluluk bilinciyle hareket ettiklerini aktaran Türkay, kampüslerde kaynağında ayrıştırma, geri dönüşüm altyapısının güçlendirilmesi, dijitalleşme, enerji ve su verimliliği ile farkındalık çalışmalarına öncelik verdiklerini söyledi.
Sıfır atıkta gıda güvenliği vurgusu
Sakarya Tarım ve Orman İl Müdürü Asım Baş konuşmasında sıfır atık anlayışının sahada giderek israf kavramını merkezine alan bir yaklaşıma dönüştüğünü ifade etti. Özellikle gıda ve su israfının küresel ölçekte ciddi bir sorun haline geldiğini belirten Baş, dünyada açlıkla mücadele eden toplumlar varken üretilen gıdanın önemli bir bölümünün israf edilmesinin dikkat çekici bir çelişki oluşturduğunu dile getirdi. Tarım ve Orman Bakanlığı olarak üretimin sürdürülebilirliği, gıda arz güvenliği ve israfın önlenmesi başlıklarında yoğun çalışmalar yürüttüklerini aktaran Baş, çalıştayın bu alanlarda farkındalık ve çözüm üretme kapasitesini artıracağını söyledi.
Kaynak verimliliği ve geri kazanım hedefi
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Sakarya İl Müdürü Vekili Hayrettin Tüdün ise Sıfır Atık hareketinin 2017 yılında başlatıldığını ve kısa sürede ulusal sınırları aşarak küresel ölçekte kabul gören bir çevre projesine dönüştüğünü hatırlattı. 2019 yılında yayımlanan Sıfır Atık Yönetmeliği ile birlikte kamu kurumları, özel sektör ve hane halkını kapsayan geniş bir uygulama alanı oluşturulduğunu belirten Tüdün, bugüne kadar yürütülen çalışmalarla atık yönetimi konusunda önemli mesafe kat edildiğini ifade etti. Çalıştayın yerelden ulusala deneyim aktarımını sağlayarak kaynak verimliliği ve geri kazanım konularında ortak bir bakış geliştirmeyi amaçladığını dile getirdi.
Tematik masalarda ortak çözüm arayışı
Çalıştay kapsamında, dört ana blok altında oluşturulan 14 tematik masada eş zamanlı çalışmalar yürütüldü. Masalar “İklim, Afet ve Doğa Yönetimi”, “Su Yönetimi ve Sulama Verimliliği”, “Sucul Ekosistemler”, “Gıda ve Organik Döngü”, “Ambalaj, Plastik ve Tek Kullanımlık Ürünler”, “Tekstil, Mobilya ve Tüketim Malları”, “Enerji Dönüşümü”, “Ulaşım Dönüşümü”, “Sanayi ve Ticaret”, “Dönüşüm Ekonomisi”, “Kamusal Alanlar”, “Turizm, Otelcilik ve Etkinlik Yönetimi”, “Kültürel, Eğitsel ve Toplumsal Dönüşüm” “Yönetişim, Kurumsal Sistemler Finansman ve Veri Yönetimi” başlıklarından oluştu.
Çalıştay çıktıları yol haritasına dönüştürülecek
Gün boyu süren masa toplantılarında, Sakarya’daki sıfır atık çalışmaları ele alınarak çözüm önerileri geliştirildi. Çalıştaydan elde edilecek çıktılar doğrultusunda hazırlanacak sonuç raporunun ilgili kurum ve paydaşlarla paylaşılması, belirlenen hedeflerin uygulamaya dönük bir yol haritasına dönüştürülmesi planlanıyor.
