SAU Yayınları’ndan Yeni Bir Eser Daha: Artificial Intelligence Tools in Qualitative Research II

Sakarya Üniversitesi Yayınları, “Artificial Intelligence Tools in Qualitative Research II” başlıklı bir kitabı daha akademik literatüre kazandırdı. Veli Batdı ve Mehmet Başaran editörlüğünde hazırlanan kitap, yapay zekânın nitel araştırmayı veri toplamadan akademik yazıma kadar nasıl dönüştürdüğünü incelerken araştırmacının sorumluluğunu merkeze alıyor.

Sakarya Üniversitesi Yayınları, Veli Batdı ve Mehmet Başaran editörlüğünde hazırlanan Artificial Intelligence Tools in Qualitative Research II başlıklı yeni kitabı akademik literatüre kazandırdı. Eser, yapay zekanın nitel araştırma süreçlerini nasıl dönüştürdüğünü veri toplamadan kodlamaya, analizden akademik yazıma kadar farklı aşamalar üzerinden ele alıyor. Kitap, araştırmacıların günlük çalışma süreçlerinin önemli bir parçası hâline gelen yapay zeka araçlarının sunduğu imkânların yanı sıra etik, güvenilirlik, şeffaflık ve araştırmacının sorumluluğu gibi güncel tartışmalara da odaklanıyor.

Veri toplamadan analize geniş bir kapsam

On dört bölümden oluşan eserde yapay zekâ destekli veri toplama ve kodlama, bilimsel etik, büyük dil modelleri, etkili prompt tasarımı, çok modlu yapay zekâ sistemleri, akademik yazım araçları, araştırma süreçlerinin otomasyonu, meta-tematik analiz ve eğitim politikalarında yapay zekâ kullanımı gibi başlıklar inceleniyor. ChatGPT, Gemini, Claude, NotebookLM, Quillbot ve Grammarly gibi yaygın araçlar da farklı kullanım alanları, güçlü yönleri ve sınırlılıkları açısından değerlendiriliyor.

İnsan yargısını merkeze alan bir yaklaşım

Kitabın temel yaklaşımı, yapay zekânın araştırmacının yerini alması değil, aksine onun karar verme sorumluluğunu daha da önemli hâle getirdiği düşüncesine dayanıyor. Veri gizliliği, algoritmik önyargı, hatalı veya uydurma bilgi üretimi ve şeffaflık gibi risklerin ele alındığı eserde, yapay zekâ kullanımının araştırmanın bilimsel niteliğini ve yorumlama derinliğini zayıflatmaması gerektiğinin altı çiziliyor.

Eleştirel ve uygulamalı bakış

Görüşme sorularının hazırlanması, transkripsiyon, kodlama, tema belirleme, literatür taraması ve raporlama gibi birçok aşamada kullanılan yapay zekâ teknolojileri, araştırmayı hızlandırırken yeni soruları da beraberinde getiriyor. Kitap, yapay zekânın nitel araştırmada araştırmacının yerini alan bir sistem olarak değil, araştırmacının eleştirel değerlendirmesi ve denetimi altında kullanılabilecek bir destek aracı olarak ele alınması gerektiğini vurguluyor.

Açık kaynak erişim imkanı 

Akademisyenler, lisansüstü öğrenciler, araştırmacılar ve nitel araştırma yöntemleriyle çalışanlar için hazırlanan eser, hızla değişen yapay zekâ teknolojilerine yalnızca araç odaklı değil, yöntemsel ve etik bir perspektiften yaklaşan kapsamlı bir kaynak niteliği taşıyor. 
Açık erişim ve çevrimiçi olarak yayımlanan kitaba Sakarya Üniversitesi Yayınlarının sayfasından ulaşılabiliyor: https://sauyayinlari.sakarya.edu.tr/