SAU Akademia’da “Kamu Yararı” Kavramı Ele Alındı

SAU’de düzenlenen panelde, Anayasa Mahkemesi içtihatları ışığında kamu yararı kavramının anayasal yorumu ele alındı. 

Sakarya Üniversitesi tarafından düzenlenen “Bilimden Hikmete Vizyon Buluşmaları” serisinin üçüncü programında “Anayasa Mahkemesi İçtihatları Işığında Kamu Yararı Kavramının Anayasal Yorumu” başlıklı panel gerçekleştirildi.

Programa Sakarya Valisi Rahmi Doğan, Anayasa Mahkemesi Üyesi Muhterem İnce, Anayasa Mahkemesi Üyesi Prof. Dr. Engin Yıldırım, Sakarya Cumhuriyet Başsavcısı Hasan Uğurlu, Sakarya Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Hamza Al, Sakarya Baro Başkanı Av. Musa Adıyaman, Sakarya İl Emniyet Müdürü Mehmet Ömür Saka, Sakarya İl Jandarma Komutanı J.Alb. Hasan Erbağ, Serdivan Belediye Başkanı Osman Çelik, İl Milli Eğitim Temsilcisi Av. Öznur Özlü, İl Tarım Müdür Yrd. Kamil Çağrı Baydaş, KADEM Temsilcisi Saadet Köse, il protokolü, akademisyenler ve öğrenciler katıldı. 

Programın selamlama konuşmasını yapan Rektör Prof. Dr. Hamza Al, Anayasa Mahkemesi üyelerini ve akademisyenleri Sakarya Üniversitesinde ağırlamaktan duyduğu memnuniyeti dile getirdi. 

Kamu yararı anayasal sistemde meşruiyet ölçütü

Açılış konuşmasını yapan Anayasa Mahkemesi Üyesi Muhterem İnce, kamu yararı kavramının anayasal düzenin merkezinde yer aldığını belirtti. Kamu yararının idari işlemlerden temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırılmasına kadar birçok alanda meşruiyet ölçütü olarak değerlendirildiğini ifade eden İnce, Anayasa Mahkemesi kararlarında kamu yararının bireysel ve özel çıkarlardan ayrı, toplumsal yarar olarak ele alındığını söyledi.

İnce ayrıca kamu yararının kanun koyucu açısından sınırsız ve denetim dışı bir gerekçe olmadığını vurgulayarak, bir düzenlemenin belirli kişi ya da grupların çıkarlarını gözetmek amacıyla yapıldığının açıkça ortaya konulması halinde bunun anayasal denetim bakımından sorun oluşturacağını ifade etti. Anayasa Mahkemesinin kamu yararına ilişkin denetiminin yerindelik değil, anayasal sınırlar içinde bir norm denetimi olduğunu belirten İnce, mahkemenin esas olarak kamu yararı kavramının kötüye kullanılıp kullanılmadığını incelemeye odaklandığını söyledi.

“Soyut kavramlar içtihatlarla somutlaştırılıyor”

Panelin oturum başkanlığını yürüten Anayasa Mahkemesi Üyesi Prof. Dr. Engin Yıldırım, anayasa yargısında kamu yararı, milli güvenlik ve genel ahlak gibi soyut kavramların içtihatlarla somutlaştırıldığını belirtti. Yıldırım, bireysel başvurularda kamu yararıyla birlikte meşru amaç ve ölçülülük denetiminin önem taşıdığını vurguladı.

“Kamu yararı kavramının sınırları yoruma açık”

Panelde konuşan Prof. Dr. Halil Kalabalık, kamu yararı kavramının belirsiz ve yoruma açık bir kavram olduğunu ifade etti. Prof. Dr. Kalabalık, kamu kavramının bazı düzenlemelerde devlet, bazı düzenlemelerde ise toplum anlamında kullanıldığını belirterek kamu yararının sınırlarının belirlenmesinde Anayasa Mahkemesi içtihatlarının yol gösterici olduğunu söyledi.

“Kamu hizmeti kamu yararının temel araçlarından biri”

Doç. Dr. Harun Yılmaz, kamu yararı ile kamu hizmeti arasındaki ilişkiye dikkat çekti. Kamu hizmetlerinin kamu yararını gerçekleştirmeye yönelik faaliyetler olduğunu belirten Doç. Dr. Yılmaz, hukuk devleti, eşitlik ilkesi, temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırılması gibi alanlarda kamu yararının önemli bir ölçüt olarak kullanıldığını ifade etti. Yılmaz ayrıca üstün kamu yararı kavramına değinerek çevre, sağlık, enerji ve imar gibi alanlarda birden fazla kamu yararının çatışabileceğini söyledi.

“Muğlak kavramlar anayasanın yaşayan bir metin olmasını sağlar”

Dr. Öğr. Üyesi Serdar Korucu, kamu yararı kavramının anayasal yorum bakımından teorik boyutunu değerlendirdi. Kamu yararı gibi muğlak kavramların anayasanın kuşaklar boyunca yaşayan bir metin olmasına imkan sağladığını belirten Dr. Öğr. Üyesi Korucu, Anayasa Mahkemesi kararlarında hak eksenli yaklaşımın önemli olduğunu ancak çoğulcu yorum yöntemleriyle desteklenmesi gerektiğini ifade etti.

Uluslararası yatırım hukukunda kamu yararı ölçütü

Doç. Dr. Sezercan Bektaş ise kamu yararı kavramını milletlerarası kamu hukuku ve yatırım uyuşmazlıkları çerçevesinde değerlendirdi. Yabancı yatırımların korunması, kamulaştırma ve millileştirme süreçlerinde kamu yararının temel bir ölçüt olduğunu belirten Doç. Dr. Bektaş, çevrenin korunması, kültürel miras, ekonomik kalkınma ve sosyal refah gibi alanların da kamu yararı kapsamında ele alınması gerektiğini söyledi.

Program, konuşmacılara sertifika ve plaket takdim edilmesinin ardından sona erdi.