Sapanca Gölü’nün Geleceği Ortak Akılla Masaya Yatırıldı
Sapanca Gölü’nün karşı karşıya olduğu su kıtlığı, kirlilik ve yapılaşma baskısı, kamu kurumları ve akademinin katılımıyla çok boyutlu olarak ele alındı.
Sakarya Büyükşehir Belediyesi, Sakarya Üniversitesi ile Sakarya Su ve Kanalizasyon İdaresi (SASKİ) koordinasyonunda, Sapanca Gölü Havzası’nın mevcut durumunun bilimsel veriler ışığında değerlendirilmesi ve sürdürülebilir yönetimine yönelik somut çözüm önerilerinin geliştirilmesi amacıyla “Sapanca Gölü Havzası’nın Sürdürülebilir Yönetimi Çalıştayı” gerçekleştirildi. “Bilimsel Verilerle Koruma, Ortak Akılla Gelecek” temasıyla düzenlenen çalıştayda, Sapanca Gölü Havzası’nın mevcut durumu bilimsel ve kurumsal veriler ışığında ele alındı; acil ve somut çözüm önerilerinin geliştirilmesi ve bu doğrultuda bir eylem planı oluşturulması hedeflendi.
Çalıştayın açılış konuşmalarını Sakarya Valisi Rahmi Doğan, Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürü Fatih Turan, Sakarya Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Hamza Al ve SASKİ Genel Müdür Seyit Sakallıoğlu yaptı.
“Sapanca Gölü sadece su kaynağı olarak değil, planlama, denetim ve koruma boyutlarıyla ele alınmalı”
Sakarya Valisi Rahmi Doğan, Sapanca Gölü’nün Sakarya ve Kocaeli’ye can veren stratejik bir havza olduğunu vurguladı. Gölün sadece su kaynağı olarak değil, aynı zamanda planlama, denetim ve koruma boyutlarıyla ele alınması gerektiğini ifade eden Vali Doğan, göl çevresinde düzensiz yapılaşmanın ve kaçak kullanımın hem su tüketimini artırdığını hem de kirlilik riskini büyüttüğünü belirtti. Bu çerçevede göl çevresindeki kaçak iskelelerin kaldırılmasına yönelik adımların atıldığını ifade eden Doğan, kaçak yapılaşmayla ilgili süreçlerin mevzuatın öngördüğü şekilde yürütüldüğünü kaydetti. Çalıştaydan çıkacak sonuçların sadece rapor düzeyinde kalmaması gerektiğini dile getiren Vali Doğan, sorumlu kurumların görev ve yetkileri çerçevesinde somut uygulama adımlarının takip edilmesinin önemine dikkat çekti.
“Su yönetimi ulusal gündemin başlıklarından biri”
Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürü Fatih Turan, su yönetiminin Ankara gündeminde de öncelikli başlıklardan biri olduğunu belirtti. İklim değişikliğinin yağış rejimlerini değiştirdiğini, bunun da bir yandan kuraklık riskini büyütürken diğer yandan ani ve mevsim dışı yağışlarla afet etkisini artırabildiğini ifade etti. Su döngüsünün toplam hacmi değişmese de yağışın zamanlaması ve dağılımındaki kaymaların su yönetimini zorlaştırdığını dile getiren Turan, bu nedenle hem kurumsal tedbirlerin hem de bireysel tasarruf alışkanlıklarının birlikte ele alınması gerektiğini söyledi.
Turan, Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı olarak arıtılmış atık suyun yeniden kullanımı, geri kazanım yatırımları ve enerji destek mekanizmaları üzerinde çalıştıklarını aktardı. Sanayi ve evsel atık su arıtma tesislerinin geri kazanıma uygun şekilde işletilmesinin hem su verimliliğine hem de mali sürdürülebilirliğe katkı sağladığını belirten Turan, tarımsal sulamada verimliliğin artırılmasının da kritik bir alan olduğunu ifade etti. Kayıp-kaçak oranlarının azaltılması, yağmur suyu hasadı, gri su uygulamaları ve kurakçıl peyzaj yaklaşımı gibi başlıkların yerel yönetimlerin gündeminde daha görünür hale gelmesi gerektiğini kaydeden Turan, çalıştay çıktılarının ilgili kurumlara rehberlik edecek bir çerçeve sunmasının beklendiğini dile getirdi.
“Su yönetimi yalnızca yerel bir mesele değil, küresel ölçekte artan bir risk”
Sakarya Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Hamza Al, su yönetimi, sürdürülebilirlik ve havza yönetiminin yalnızca yerel bir mesele olmadığını, küresel ölçekte artan bir risk başlığına dönüştüğünü ifade etti. Prof. Dr. Al, çalıştayın çok paydaşlı yapısının, farklı disiplinlerden uzmanlıkların aynı masada buluşması açısından önemli olduğunu belirtti. Çalıştay gündeminde, havza sisteminin bilimsel analizi, kuraklık senaryoları, su güvenliği ve tahsis politikaları, su kalitesi dinamikleri, ekosistem bütünlüğü, arazi kullanımı, kentsel baskılar, hukuki çerçeve ve dijital karar destek sistemleri gibi başlıkların yer aldığını kaydeden Prof. Dr. Al, bu kapsamın su yönetiminde çok boyutlu yaklaşım gerektirdiğini vurgulayarak “Yıllar önce su savaşlarının yaşanabileceğine ilişkin değerlendirmeler yapıldığında, bu öngörülerin abartılı olduğu düşünülmekteydi ama geldiğimiz noktada suyun en kıt kaynaklardan birisi olduğunun farkındayız. Bu başlıklara baktığımız zaman işimizin çok da kolay olmadığını görüyoruz” ifadelerini kullandı.
“Hedefimiz Sapanca’dan çekilen suyu azaltmak”
SASKİ Genel Müdürü Seyit Sakallıoğlu ise Sapanca Gölü’nün içme suyu kaynağı olmasının yanında, turizm ve rekreasyon değeri ile biyolojik çeşitlilik açısından da kritik bir doğal varlık olduğunu ifade etti. Kuraklık, değişen iklim koşulları, artan su talebi ve kirlilik baskısının gölün geleceği açısından risk oluşturduğunu belirten Sakallıoğlu, bu kapsamda SASKİ’nin su kayıp oranlarını düşürmeye dönük altyapı yenileme çalışmalarını ve hat rehabilitasyonlarını sürdürdüğünü aktardı. Alternatif kaynakların devreye alınması, baraj süreçlerinin hızlandırılması ve sistem verimliliğini artıracak izleme-ölçüm uygulamalarının yaygınlaştırılmasıyla, Sapanca Gölü’nden çekilen su miktarının kademeli olarak azaltılmasının hedeflendiğini ifade eden Sakallıoğlu, çalıştay masalarında bilimsel ve teknik değerlendirmelerle mevcut risklerin netleştirilmesini ve uygulanabilir çözüm önerilerinin somutlaştırılmasını önemsediklerini vurguladı.
Çalışma masalarında çok boyutlu değerlendirme
Çalıştay kapsamında, Sapanca Gölü Havzası’nın hidrolojik ve hidrojeolojik durumu, su tahsisi ve kamu yararı öncelikleri, su kalitesi ve kirlilik kaynakları, ekosistem ve biyolojik çeşitlilik, havza koruma ve arazi kullanımı, imar-yapılaşma ve kentsel baskılar, sanayi faaliyetleri, hukuki çerçeve-yönetişim ile bilişim ve dijital çözümler başlıklarında çalışma grupları oluşturuldu. Kurumsal verilerin paylaşılması ve derinlemesine analizlerle sorun alanlarının netleştirilmesi hedeflenen çalıştayda, çıktıların uygulanabilir somut önerilere dönüştürülerek Sapanca Gölü Havzası için bir eylem planına temel oluşturması amaçlanıyor.
