İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi’nden TÜBİTAK 1002 Projesi
Sakarya Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Tarih bölümü Dr. Öğr. Üyesi Burak Çıtır’ın yürütücülüğünü üstlendiği “Cumhuriyet Öncesi İstanbul’un Sosyo-Mekânsal Panoraması: İstanbul Beldesi İhsâiyât Mecmuaları’nın CBS Destekli Analizi” başlıklı proje, TÜBİTAK 1002 kapsamında desteklenmeye hak kazandı.
“Cumhuriyet Öncesi İstanbul’un Sosyo-Mekânsal Panoraması: İstanbul Beldesi İhsâiyât Mecmuaları’nın CBS Destekli Analizi” başlıklı proje kapsamında geç Osmanlı dönemine ait istatistik yayınları dijital yöntemlerle analiz edilerek İstanbul’un erken yirminci yüzyıldaki sosyo-mekânsal yapısının yeniden değerlendirilmesi hedefleniyor.
Projede, 1912-1919 yılları arasında yayımlanan İstanbul Beldesi İhsâiyât Mecmuaları temel kaynak olarak ele alınacak ve söz konusu veriler, Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ile dijital beşerî bilimler yöntemleri kullanılarak analiz edilecek. Böylece İstanbul’un nüfus yapısı, kurumsal örgütlenmesi, altyapı ağları ve kentsel hizmet dağılımı gibi birçok unsur mekânsal veriler üzerinden görselleştirilerek kapsamlı bir şehir panoraması ortaya konulacak.
Proje ekibinde araştırmacı olarak Arş. Gör. Dr. Hâcer Kılıçaslan ve Arş. Gör. Büşranur Bekman Erkan yer alırken danışmanlık görevini Marmara Üniversitesi’nden Dr. Öğr. Üyesi Fatma Aladağ üstleniyor. Çalışma kapsamında tarih, coğrafya ve dijital beşerî bilimler disiplinlerini bir araya getiren disiplinler arası bir yöntem izlenecek.
Araştırma sürecinde mecmualarda yer alan veriler yeniden okunarak güvenilir bir veri tabanı oluşturulacak ardından bu veriler, Coğrafi Bilgi Sistemleri ortamına aktarılarak tematik haritalar üretilecek. İlgili haritalar aracılığıyla İstanbul’un geç Osmanlı dönemindeki demografik yapı, ticari merkezler, eğitim ve sağlık kurumları ile belediye hizmet ağlarının mekânsal dağılımı analiz edilecek.
Projenin önemli çıktılarından biri de elde edilen verilerin çevrimiçi erişime açık dijital şehir atlası şeklinde kamuoyuyla paylaşılması olacaktır. Böylece araştırma yalnızca akademik literatüre katkı sağlamakla kalmayacak aynı zamanda İstanbul’un tarihî mirasının görünür kılınmasına ve şehir belleğinin güçlenmesine de destek sunacak.
Sakarya Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi bünyesinde yürütülecek olan proje, Osmanlı şehir tarihine yönelik yeni metodolojik yaklaşımlar geliştirmesi ve dijital beşerî bilimler alanında önemli bir örnek teşkil etmesi bakımından dikkat çekiyor.
