Fizik Bölümünden TÜBİTAK-1002-A Projesi
Sakarya Üniversitesi Fen Fakültesi Fizik Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Gülay Günday Konan’ın yürütücülüğünü yaptığı “Krom ve Zirkonyum İyonlarının Enerji Seviyelerinin ve Geçiş Olasılıklarının Makine Öğrenimi Kullanılarak Tahmini” başlıklı proje, TÜBİTAK 1002-A Hızlı Destek Modülü kapsamında desteklenmeye hak kazandı.
Proje kapsamında, füzyon plazmalarında önemli bir yere sahip olan yüksek iyonlaşmış krom (Cr) ve zirkonyum (Zr) iyonlarının atomik özelliklerinin belirlenmesi ve bu özelliklerin yapay zekâ tabanlı makine öğrenimi yöntemleriyle hızlı ve doğru biçimde tahmin edilmesi amaçlanıyor. Çalışmada Zr ve Cr iyonlarının enerji seviyeleri ile elektrik dipol geçiş olasılıklarının makine öğrenimi teknikleri kullanılarak modellenmesi hedefleniyor.
Günümüzde temiz ve yüksek enerji yoğunluğuna sahip bir enerji kaynağı olarak öne çıkan nükleer füzyon çalışmalarında, plazmaların doğru biçimde tanımlanabilmesi için güvenilir atomik verilere ihtiyaç duyuluyor. Özellikle ITER gibi füzyon araştırmalarında kullanılan malzemelerden kaynaklanabilecek krom ve zirkonyum iyonlarının enerji seviyeleri ve geçiş özelliklerinin bilinmesi, plazma spektroskopisi ve plazma tanı çalışmaları açısından önem taşıyor.
Proje kapsamında klasik atomik yapı hesaplamalarının makine öğrenimi yöntemleriyle bir arada kullanılması hedefleniyor. Hesaplamalar sonucunda oluşturulacak veri setleri kullanılarak XGBoost ve tam bağlantılı sinir ağları (FCNN) ile enerji seviyeleri ve elektrik dipol geçiş olasılıklarının tahmin edilmesi hedefleniyor. Böylece yüksek iyonlaşmış atomların karmaşık yapısının modellenmesinde yapay zekâ tabanlı, veri odaklı bir yaklaşım geliştirilmesi amaçlanıyor.
Bu yaklaşımının, özellikle deneysel verilerin sınırlı olduğu yüksek iyonlaşmış atomların atomik özelliklerinin tahmin edilmesine katkı sağlaması ve füzyon plazmalarının tanısında kullanılan atomik veri altyapısının geliştirilmesine destek olması öngörülüyor.
Dr. Öğr. Üyesi Gülay Günday Konan’ın yürütücülüğündeki proje ekibinde Prof. Dr. Betül Usta, Dr. Öğr. Üyesi Selda Eser ve Doç. Dr. Berrin Denizhan araştırmacı olarak yer alıyor.
